मुगु, पुस १२
मुगु जिल्लाको खत्याड गाउँपालिकामा एक मार्मिक दृश्यले गाउँको वास्तविकता उजागर गर्यो। बुधबार सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा सार्वजनिक एउटा तस्बिरले गाउँमा युवाको अभाव र महिलाको संघर्षलाई स्पष्ट गर्यो। खत्याड गाउँपालिका-४ माझचौरमा स्थानीय महिलाहरूले ७० वर्षीय बिरामी पञ्चा टमटालाई बोक्दै औषधि पसलतर्फ लगेको दृश्यले सबैलाई भावुक बनायो।
खत्याड-३ माथिखर्क गाउँकी दम रोगले थलिएकी पञ्चा टमटाको गाउँमा उपचार सम्भव नभएपछि उनीहरूलाई गाउँकै ४-५ जना महिलाले स्टेचरमा बोकेर करिब डेढ घण्टाको पैदल यात्रा गर्दै माझचौर पुर्याए। यो घटना जिल्लाका लागि एउटा दुर्लभ दृश्य मानिएको छ।
फेसबुकमा मार्मिक पोष्ट
उक्त दृश्यलाई माझचौरका एक स्थानीय कमल कार्कीले आफ्नो फेसबुकमा सार्वजनिक गर्दै लेखे, “देशको अवस्था यस्तो भइसकेको छ कि बिरामीलाई बोक्न युवाहरू पनि छैनन्। गाउँमा रोजगारी छैन, ज्याला पनि समयमा पाउँदैन, अनि कसरी गाउँमा बसून? सबै नेता भ्रष्टाचारमा रमाउँदैछन्। अब गाउँमा युवा देखियो भने, त्यो नेताको गुलाम हो वा अशक्त।”
युवाविहीन गाउँको वास्तविकता
पञ्चा टमटाका छोरा चन्द्रबहादुरले भने, “गाउँमा युवाहरू सबै मजदूरीका लागि भारत गएका छन्। बिरामी आमालाई बोक्न कोही थिएन, त्यसैले महिलाहरूको सहयोगमा औषधि पसल पुर्यायौं।” उपचारपछि महिलाहरूले नै पञ्चालाई पुनः घर पुर्याए। उनका अनुसार ६० घरधुरी रहेको माथिखर्क गाउँमा अहिले युवा शक्ति नभएजस्तै छ।
गाउँको अवस्था दयनीय
दशैँ-तिहारपछिको समयमा मजदूरीका लागि भारत जाने चलनका कारण मुगुका अधिकांश गाउँ युवाविहीन छन्। बिरामी बोक्नदेखि शव उठाउनसम्मका काम महिलाले गर्नुपर्ने बाध्यता छ। खर्क गाउँ मात्र एउटा नमुना हो।
राज्यप्रति स्थानीयको आक्रोश
स्थानीयहरूले राज्यप्रति गम्भीर असन्तोष व्यक्त गर्दै भनेका छन्, “राज्य कानमा तेल हालेर बसेको छ। गाउँको यो दर्दनाक अवस्थाले हाम्रो पीडा झन् बढाइरहेको छ।”
यस घटनाले राज्यले गाउँका समस्यालाई उपेक्षा गर्दा कस्तो गम्भीर परिणाम भोग्नुपर्छ भन्ने स्पष्ट पारेको छ। अब यो समस्याको समाधान खोज्न राज्य गम्भीर बन्नुपर्ने आवाज उठेको छ।
मोहन शाही । २०८१ पुष १२