यमपञ्चक अर्थात् तिहारको दोस्रो दिन आज देशभर कुकुर पूजा, नरक चतुर्दशी स्नान तथा साँझ धनधान्यकी देवी लक्ष्मीको पूजा आराधना गरिँदैछ।
आज बिहानै नरक चतुर्दशीको विधिअनुसार तिलको तेल लगाएर स्नान गर्ने र कुकुरलाई टीका तथा माला लगाई मिठा परिकार खुवाएर पूजा गर्ने धार्मिक परम्परा छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार कुकुरलाई यमराजको दूत तथा यमलोकको द्वारपालका रूपमा लिइन्छ। कुकुरको पूजा गर्दा यमलोकको यात्रा सहज हुने विश्वास छ।
नरक चतुर्दशीका अवसरमा यमराजका १४ नाममा तिलयुक्त जलले तर्पण दिने, दीपदान गर्ने तथा परम्पराअनुसार विभिन्न धार्मिक विधि सम्पन्न गर्ने चलन पनि छ।
आज साँझ घरआँगन सफा गरी दीप प्रज्वलन, फूलमाला तथा रङ्गोलीले सजाएर लक्ष्मीपूजा गरिन्छ। धन, सुख, शान्ति र समृद्धिकी प्रतीक देवी लक्ष्मीको आराधना गर्दै घरमा लक्ष्मीको आगमनको कामना गरिन्छ।
लक्ष्मीपूजामा गणेश, कलश र लक्ष्मीको विधिपूर्वक पूजा गरी धूप, दीप, नैवेद्य, फलफूल, मिठाई तथा धनसम्पत्ति अर्पण गर्ने परम्परा छ।
तिहारको यस विशेष अवसरमा घरघरमा झिलिमिली बत्ती बालेर दीपावली मनाउने र साँझ भैलो खेल्ने चलनसमेत रहेको छ। धार्मिक कथनअनुसार भैलो खेल्ने परम्परा राजा बलि र भगवान् विष्णुको वामन अवतारसँग जोडिएको छ।
यसरी कुकुरप्रतिको सम्मान, धार्मिक आस्था, धनधान्यको कामना र सांस्कृतिक परम्परासँग जोडिएको आजको दिनले तिहारको उल्लासलाई थप विशेष बनाएको छ।











कनका खबर । २०८३ कार्तिक २३